BÀI
TUYÊN TRUYỀN PHÒNG CHỐNG MỘT SỐ DỊCH BỆNH MÙA ĐÔNG
Kính
thưa: Các thầy cô giáo, các bậc cha mẹ học sinh, các em học sinh thân mến!
Mùa
đông tiết trời lạnh khí hậu lúc khô hanh, lúc lại ẩm ướt, là điều kiện rất thuận
lợi cho vi khuẩn gây bệnh sinh sôi và phát triển. Trong vô số các bệnh phát tác
mạnh vào mùa đông, thì các bệnh hô hấp, khớp và bệnh ngoài da là hay gặp nhất.
Đây
là thời điểm thuận lợi làm tăng các bệnh ở trẻ, nhất là ở những bé có hệ miễn dịch
yếu, dẫn đến tỷ lệ trẻ mắc các bệnh về đường hô hấp gia tăng.
Đường
hô hấp chính là nơi mà nhiều mầm bệnh (vi rút, vi khuẩn) dễ dàng xâm nhập khi
chúng ta hít thở. Đối với trẻ em, đường thở ngắn và hẹp nên mầm bệnh dễ lây lan
hơn. Đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi, bệnh đường hô hấp thường xuyên tấn công do hệ
miễn dịch chưa hoàn chỉnh nên sức đề kháng và khả năng miễn dịch kém. Chính vì
vậy, trẻ không đủ sức chống đỡ với sự tấn công của các mầm bệnh xâm nhập từ bên
ngoài.
I. Một
số bệnh mà trẻ thường gặp ở mùa đông
1. Viêm
họng cấp tính
- Bệnh thường xảy ra vào mùa đông, gặp cả
ở người lớn và trẻ em. Triệu chứng đầu tiên là đau họng khi nuốt, sốt, khàn tiếng,
ho do bị kích ứng ở đường hô hấp trên, có thể kèm theo sổ mũi.
-Nguyên nhân gây bệnh thường thấy do loại
vi khuẩn liên cầu tan máu beta nhóm A, có nhiều trường hợp do vi rút. Nếu không
được chữa trị hiệu quả, bệnh có thể dẫn đến viêm phổi, viêm khớp, biến chứng tại
cơ tim và van tim hay còn gọi là thấp tim.
2. Viêm
amidan
- Triệu chứng đầu tiên khi bị viêm
amindan, chúng ta sẽ cảm thấy khó nuốt, đau trong họng, cơn đau đôi khi kéo dài
nhiều giờ đồng hồ. Trẻ có thể lạc giọng hoặc mất hẳn giọng nói, cảm thấy rất mệt
mỏi và có thể sốt cao hơn 38oC.
- Bên cạnh đó, khi bị viêm amidan ta sẽ cảm
thấy miệng khô đắng, lưỡi trắng, niêm mạc họng đỏ và góc hàm có thể nổi hạch.
- Trong trường hợp bị viêm amidan mãn
tính trẻ sẽ ngáy khi ngủ và chủ yếu thở bằng miệng. Khi nói chuyện, trẻ sẽ phát
âm giọng mũi hoặc khó khăn khi phát âm. Tình trạng amidan mãn tính nếu không được
điều trị kịp thời có thể gây ra hội chứng ngưng thở khi ngủ và sẽ ảnh hưởng đến
chức năng của tai .
3. Cúm
- Trẻ em là nhóm mắc căn bệnh này nhiều
do sức đề kháng chưa hoàn thiện khiến vi rút cúm dễ dàng gây bệnh. Trong cúm, mầm
bệnh là các vi rút cúm lây trực tiếp do tiếp xúc, giao tiếp hàng ngày, đặc tính
vi rút là sinh sôi nảy nở nhanh nên có số lượng ồ ạt tấn công cơ thể, nhất là
những trẻ có hệ miễn dịch yếu.
- Triệu chứng thường thấy như sốt nhẹ, có
thể ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, ho, đau họng, nghẹt mũi, chán ăn, đặc biệt là
hắt hơi nhiều và chảy nước mũi trong. Tùy theo sức đề kháng của cơ thể mà thời
gian bệnh kéo dài hay rút ngắn, giảm nhẹ hoặc nghiêm trọng hơn. Thậm chí, một số
bệnh cúm diễn tiến nhanh và ồ ạt có thể khiến tử vong.
*
Để phòng bệnh hô hấp cần lưu ý 1 số vấn đề sau:
- Giữ ấm cơ thể khi thời tiết trở lạnh ở
các vị trí quan trọng như bàn chân, bàn tay, ngực, cổ, đầu., nhất là khi chúng
ta đi ngoài trời vào buổi tối hoặc sáng sớm,
- Không nên tiếp xúc với người có biểu hiện
bị cúm, viêm đường hô hấp và những chỗ đông người ngột ngạt, có khói thuốc lá.
- Uống nước ấm, tránh ăn những thức ăn lấy
trực tiếp từ tủ lạnh như: Kem, đá.
- Tăng cường dinh dưỡng với thực đơn cân
đối của các nhóm dưỡng chất như: Tinh bột, chất đạm, chất béo và rau củ quả.
- Bổ sung đầy đủ vitamin và khoáng chất
có chứa nhiều trong các loại rau củ quả. Đây là những dưỡng chất quan trọng vừa
giúp các em phát triển hoàn thiện cả về thể chất lẫn tinh thần cũng như tăng cường
hệ miễn dịch.
- Ngoài ra chúng ta còn cần phải thường
xuyên giữ gìn vệ sinh cơ thể, vệ sinh môi trường sạch sẽ, rửa tay thường xuyên
bằng xà phòng để phòng bệnh.
4. Các
bệnh về khớp
Bệnh
viêm khớp: do thời tiết lạnh, ẩm nên các bệnh xương khớp có dịp hoành hành.
Viêm khớp dạng thấp, thấp tim và gút là 3 bệnh dễ lên những đợt cấp tính nhất
trong mùa đông. Viêm khớp dạng thấp là bệnh khớp mãn tính kéo dài trong nhiều
năm và có thể gây những di chứng nặng nề như: dính, biến dạng khớp. Triệu chứng
của bệnh là viêm nhiều khớp (viêm cổ tay, bàn tay, đốt tay, khớp chân…) và diễn
biến kéo dài. Người bệnh cũng có thể bị cứng khớp vào buổi sáng, gây khó cử động
các khớp và kéo dài hàng giờ. Nếu thấy có các triệu chứng kể trên, bạn cần đi
khám và điều trị ngay. Nếu để kéo dài sẽ xuất hiện tổn thương ở sụn khớp và đầu
xương, người bệnh có nguy cơ bị biến dạng khớp, dính khớp, cứng khớp và mất khả
năng vận động của khớp.
Đối
với các bệnh viêm khớp, khi trời lạnh, điều cần làm đầu tiên chính là giữ ấm cơ
thể, đặc biệt là chân tay. Hạn chế ra ngoài khi trời quá lạnh, mưa phùn. Những
người bị bệnh gút cần phải kiêng hoàn toàn rượu, bia và hạn chế các món ăn giàu
đạm, giàu chất béo.
5. Bệnh
về da
Trời
lạnh cũng là điều kiện thuận lợi cho các bệnh ngoài da, đặc biệt là các bệnh
như: mề đay, chàm, nứt gót chân… phát triển.
- Mề đay thường phát triển nhiều hơn khi
từ môi trường có gió lạnh vào trong phòng ấm áp hơn. Một số người còn kèm theo
triệu chứng nhức đầu, hạ huyết áp, tím tái, phù thanh quản… Để tránh tình trạng
trên, những người có cơ địa dị ứng và hay nổi mề đay nên tránh ra ngoài lúc trời
lạnh và nên mặc quần áo ấm. Nên uống các thuốc kháng histamin khi mới chớm có dấu
hiệu mề đay để giảm và cắt cơn ngứa, vì khi mề đay đã nổi thì các thuốc kháng
histamin không có tác dụng.
- Chàm khô, hay còn gọi là bệnh ngứa do lạnh,
là hậu quả của trời lạnh và độ ẩm ở trong phòng gia tăng khiến da bị giảm tiết
mồ hôi và chất bã. Chất sừng của da bị mất nước khiến da trở nên khô hơn, đóng
ít vảy. Da bị nứt kèm theo triệu chứng ngứa từ lâm râm đến dữ dội, làm cho da bị
trầy xước, thậm chí còn gây ra những chấm xuất huyết dưới da. Những người bị
chàm khô nên uống nhiều nước, tránh tắm nước nóng, dùng loại sữa tắm có chất
làm ẩm da và không có chất làm thơm. Bôi kem làm ẩm da ngay sau khi tắm và nếu
nặng thì uống thuốc chống dị ứng hàng ngày theo chỉ định của bác sĩ.
6. Bệnh đau mắt đỏ
Viêm kết mạc cấp do virus gây ra. Mùa mưa và trong giai đoạn chuyển mùa là điều
kiện thích hợp cho các virus lây lan nhanh chóng và phát tán thành dịch bệnh
lớn nếu không ngăn chặn kịp thời,
Khi bị đau mắt đỏ, mắt người bệnh thường bị sưng
nề, sưng húp làm khe mi bị hẹp lại, kết mạc đỏ lừ, nước mắt chảy nhiều kèm theo
nhử mắt làm mắt dấp dính, cảm giác rất ngứa và khó chịu
Đường lây bệnh đau mắt đỏ: Bệnh lây
lan do tiếp xúc với nước mắt, dử mắt tiết ra do dùng chung khăn mặt, thau, chậu
và thuốc nhỏ mắt. Đồng thời ho cũng làm virus đau mắt đỏ bị phát tán ra ngoài
không khí.
Hiện nay chưa có thuốc đặc trị virus gây bệnh đau
mắt đỏ và bệnh sẽ có xu hướng tự khỏi. Sau khoảng 10 ngày bệnh sẽ giảm dần và
tự khỏi nên người bệnh cũng không nên quá lo lắng.
Khi bị đau mắt đỏ, cần nên điều trị các triệu
chứng và tăng cường sức đề kháng cho cơ thể để chống lại sự hoạt động của các
virus: thuốc chống viêm nhẹ ( một số loại chỉ dùng cho người lớn mà không dùng
được cho trẻ nhỏ) giúp chống sưng nề, thuốc giảm xuất tiết, kháng sinh
phòng bội nhiễm do vi khuẩn và thuốc giúp tăng sức đề kháng cho cơ thể.
7. Bệnh sốt xuất xuất huyết: là bệnh truyền nhiễm cấp
tính, có thể gây thành dịch do vi rút dengue gây ra. Bệnh lây lan do muỗi vằn
đốt và người bệnh nhiễm vi rút sau đó truyền bệnh cho người lành qua vết đốt.
Dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết:
Với những người bị sốt xuất huyết thường sốt cao đột ngột và liên tục (39 -
40°C) trong vòng 2 - 4 ngày, xuất hiện dấu xuất huyết dưới da mọc thành từng
đám rải rác, có thể xuất huyết ở niêm mạc miệng, đi đại tiện ra máu…
II. Phòng tránh bệnh lúc giao mùa
- Luôn
giữ ấm cơ thể.
- Ăn
uống đủ chất, có chế độ học tập khoa học
- Uống đủ
nước.
- Bôi
kem dưỡng ẩm cho da.
- Chú ý vệ sinh cá nhân sạch sẽ, (rửa tay thường xuyên bằng
xà phòng đeo khẩu trang, vệ sinh mũi họng răng miệng bằng nước muối sinh
lý natriclorit 0.9% mỗi khi ra đường về)
- Tập
thể dục thường xuyên.
- Uống
thuốc đúng lúc kịp thời theo chỉ dẫn của bác sỹ.
Trên đây là những điều cần biết về bệnh giao
mùa thu đông. Hy vọng buổi tuyên truyền hôm nay sẽ đem lại những kiến thức bổ
ích và thiết thực giúp các thầy cô, các CMHS và các em hiểu biết và có cách
phòng tránh.
PT Y tế: GV Trịnh Văn Dũng